Marta Rachel
Biografia
Marta Rachel, pseudonim "Rona", urodziła się 26 maja 1904 roku w Kępnie, w rodzinie Felixa i Anny z Iwańskich. Była drugim dzieckiem; miała starszego brata Eduarda oraz młodsze rodzeństwo Teodora i Annę. W 1921 roku ukończyła Szkołę Handlową w Poznaniu, a następnie pracowała jako księgowa w Katowicach w firmie Binder.
W czasie II wojny światowej była kurierką w komórce wywiadu Komendy Głównej ZWZ-AK o kryptonimie "Stragan", w referacie Zachód. W 1941 roku przekazała Zdzisławowi Maszewskiemu pisemne wytyczne do dalszej pracy, a także odebrała raport zawierający informacje z obserwacji. Raporty z Rzeszy trafiały do Katowic, gdzie były segregowane, a następnie przesyłane do Krakowa i Warszawy. Marta Rachel kilkakrotnie pełniła misje kurierskie, m.in. we Wrocławiu.
Gestapo wpadło na jej ślad po rozbiciu komórek wywiadu "Stragan" w Berlinie i Hamburgu. Została zatrzymana 1 grudnia 1942 roku w Katowicach. Skazano ją za szpiegostwo wojskowe i osadzono w więzieniu Berlin Moabit, gdzie przebywała w celi nr 19. Zginęła zgilotynowana w więzieniu Plötzensee 2 listopada 1943 roku. Po śmierci jej ciało zostało wykorzystane do eksperymentów medycznych przez Hermana Stieve'a; miejsce jej pochówku pozostaje nieznane.
Marta Rachel została upamiętniona w 2007 roku na Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego w Poznaniu. Jej historia przypomina o udziale Polek w konspiracji podczas II wojny światowej.